NIEUW NUMMER DE KLEINE MEIJERIJ
Over archeologie in Udenhout/Berkel-Enschot, Oisterwijkse gemeente-architecten, de Romeinse wandeling in Esch, en een nieuwe weg Den Bosch-Tilburg
In het nieuwe nummer van het kwartaalblad van erfgoedvereniging Heemkundekring De Kleine Meijerij schrijft Jan van Leest een uitgebreid artikel over de Oisterwijkse gemeente-architecten Vriens, Spit en Van Velthuijsen. In het begin van de vorige eeuw begon Oisterwijk te groeien en ontstond er grotere behoefte aan woningen en aan gemeentelijke regie over woningbouw, infrastructuur en woningbouw. Daartoe werd een gemeente-architect aangesteld. Deze bouwkundigen, waarvan Bernard Vriens wel de bekendste is, tekenden vele nieuwbouwhuizen in Oisterwijk onder meer aan de Boxtelsebaan en de Tilburgseweg.
v.l.n.r Vriens, Spit, Van Velthuijsen
Archeoloog Joris Brattinga schrijft over het onderzoek van het unieke prehistorisch urnenveld (1100-500 v. Chr.) dat in 2020 gevonden werd langs de Udenhoutseweg waar thans de wijk Berk&Hout ontwikkeld is. Dat leverde een schat aan nieuwe informatie op over de mensen die ruim 2000 jaar geleden hier leefden. In aansluiting daarop doet Lambert Winkelmolen verslag van de opgraving die afgelopen juli plaatsvond aan de Streepstraat. Met als bijzondere vondst een intact aardewerken potje waarvan de precieze datering nog onduidelijk is, maar dat waarschijnlijk ruim 800 jaar oud is.
Spectaclaire vondsten langs de Udenhoutseweg
Verder in dit nummer vertelt Gena Lemmens over een briefje met een Oisterwijkse huwelijksaankondiging uit 1588 dat gevonden werd in een Tilburgs notarieel archief met een aanvulling van Wim de Bakker over wie deze trouwlustigen waren.
Het bewuste briefje uit 1588
Anton van Dorp staat in een In memoriam stil bij de op 19 juli jl. overleden Martin van der Waals, schrijver van talrijke artikelen en enkele boeken over de Oisterwijkse geschiedenis. Wim de Bakker maakte er een kwartierstaat bij.
Ton de Jong neemt de lezer mee op ontdekkingstocht langs magnifieke plankaarten voor de aanleg van een nieuwe Bosscheweg uit ca. 1812, met een mooi kaartje van het oude Helvoirtse kruispunt, de situatie rond de Enschotse kerk en het het tracé en aanliggende bebouwing bij het kruispunt van de huidige weg en langs de Zandkantsche Molen en Loonsebaan.
Rond de Enschotse kerk ca. 1812
In Esch, een dorp met een rijke en gelaagde geschiedenis, is in 2025 een bijzonder cultuur-historische project gerealiseerd: de Romeinse Wandeling. De wandeling verbindt natuur, kunst en archeologie en is geïnspireerd op het gedachtegoed van de Essche kunstenares Lia Martinali (1955-2021). Met dit project komt haar droom tot leven: het zichtbaar maken van het Romeinse verleden van Esch. Deze voettocht langs de Essche Stroom verbindt archeologische vondsten, kunstobjecten en landschappelijke elementen tot een samenhangende beleving van het Romeinse verleden van Esch. Het project is ontstaan vanuit het gedachtegoed van de in 2021 overleden kunstenares Lia Martinali. Zij was een warm pleitbezorger voor het zichtbaar maken van de lokale geschiedenis in de openbare ruimte
Theo van Dooren schrijft in een uitgebreid artikel over deze recent gerealiseerde Romeinse wandeling in Esch, gebaseerd op de ideeën van Lia Martinali. Tijdens die wandeling kom je langs de fibula op het plein voor De Es en via een nieuwe ‘Romeinse’ brug over de Essche Stroom bij een levensgrote stalen amfoor op het landgoed De Ruiting. Op de panelen aan de zijkanten van de brug zijn afbeeldingen van Romeinse vondsten uitgefreesd. Wil je meer weten over de makers en deze kunstwerken, lees dan het artikel van Theo van Dooren in De Kleine Meijerij nummer 3 van dit jaar.
De Romeinse brug
Verder in dit nummer nog enkele boekaankondigingen onder andere van het boek Ondernemen in oorlogstijd. Noord-Brabantse industrie tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarin ook uitgebreid stilgestaan wordt bij ontwikkelingen rond de KVL en sigarenfabriek De Huifkar in die tijd.
De webtip staat stil bij de website van Ad van den Oord en zijn al weer 555ste Oisterwijkse biografie, dit keer van Everardus Hendrikus van Esch.
Deze aflevering 3 van De Kleine Meijerij is verkrijgbaar bij: Boekhandel Oisterwijk te Oisterwijk, Johan heeft het te Moergestel, Primera Koningsoord te Berkel-Enschot, W. van Pinxteren, Markt 2 te Esch, Slijterij Mitra te Helvoirt, de Read-shop/DA te Udenhout en het Heemcentrum van De Kleine Meijerij in het voormalig gemeentehuis van Haaren aan het Mgr. Bekkersplein.
