Lezing over Heksen in Brabant door Jan Franken op 28 oktober in dorpshuis de Es, Dorpsstraat te Esch aanvang 20.00 uur
Heksen en heksenvervolging in Brabant
Vanouds zijn magie, experimenten, kruidenkennis en rituelen deel geweest van het alledaagse leven en bekend bij gewone mensen. Maar vanaf ongeveer 1450 gaat theologen en juristen zich ermee bemoeien. In die welvarende maar ook hardvochtige periode wordt magie ineens gezien als tovenarij, worden wijze kruidenvrouwtjes heksen en gaat men met martelingen de duivel bestrijden. De inquisitie (een wreed huwelijk van theologie en juridisch gedoe) oefent vast voor de latere ketterverbrandingen.
Ook in onze streken zijn heel wat vrouwen èn mannen door vijanden of jaloerse buren beschuldigd. Dat gebeurde zowel in de stad (een voorbeeld uit Breda) als op het platteland (de Kempen en de Peel). Dat laatste was erger, want met een bijgelovige schout was je verloren. In het buitengebied kreeg je nauwelijks de kans om in hoger beroep te gaan. Ook mensen van aanzien werden soms beschuldigd. Die konden echter via vrienden een beroep doen op de Staten van Brabant en dat betekende altijd vrijspraak. In dat college zaten (toen) verstandige mannen. Bij hen was de eerste, verlichte kennis van de Renaissance aanwezig. Zowel katholicisme als protestantisme bleven tot in de 17de eeuw ketters vervolgen.
Wilt u kennismaken met een paar recepten van geneeskundige kruiden en kunt u een paar ijselijke verhalen over de zogenaamde duivelaanbidders verdragen, kom dan naar de presentatie op 28 oktober. Jan Franken laat die avond met beeldmateriaal zien dat die praktijk ook in onze buurt speelde aan het eind van de middeleeuwen en het begin van de vroegmoderne tijd.
Jan Franken was docent bij de lerarenopleidingen en bij Hoger Onderwijs voor Ouderen (Brabant Academie) en geeft nog cursussen bij de KBO. Hij noemt zich tegenwoordig als publicist graag heemkundige.
